ыы

«BR22082478 – Қазақ Алтайы ерте темір дәуірі мәдениеттеріндегі белгілер жүйесі» атты ғылыми бағдарлама аясында «Берел» мемлекеттік тарихи-мәдени музей-қорығының жұмыс тобы Қазақ Алтайының ежелгі көшпелілеріне тән символдық белгілер мен таңбаларды жинау мақсатында далалық зерттеу жұмыстарын жүргізуде.

Зерттеу жұмыстары Шығыс Қазақстан облысының Ұлан, Тарбағатай, Катонқарағай және Күршім аудандарын қамтиды.

Экспедицияның нәтижелері ғылыми есептерде ұсынылып қана қоймай, сондай-ақ бұқаралық ақпарат құралдары мен әлеуметтік желілерде кеңінен жарияланатын болады.

Жоба жетекшісі: PhD, археолог Самат Қайроллаұлы Самашев.

AP23486716 – «Алтай қазақтарының белгі жүйесі мен таңбалары» атты гранттық ғылыми жоба аясында «Берел» мемлекеттік тарихи-мәдени музей-қорығының жұмыс тобы Алтай қазақтары таңба-белгілерін жинастыру мақсатында кең ауқымды этноархеологиялық экспедиция жүргізуде.

Зерттеу жұмыстары Шығыс Қазақстан облысының Ұлан, Тарбағатай, Катонқарағай, Күршім, Марқакөл аудандарын, сондай-ақ Ресей Федерациясының Қос Ағаш ауданын қамтиды (Қос Ағаштағы суреттердің авторы – журналист Мерей Қайнар).

Экспедиция нәтижелері ғылыми есептерде ұсынылып, сондай-ақ бұқаралық ақпарат құралдары мен әлеуметтік желілерде кеңінен жарияланатын болады.

Жоба жетекшісі: PhD, археолог Самат Қайроллаұлы Самашев.

ҚР Ғылым және жоғары білім министрлігінің қолдауымен жүзеге асырылып жатқан AP23486716 – «Алтай қазақтарының белгі жүйесі мен таңбалары» гранттық ғылыми жобасы аясында «Берел» мемлекеттік тарихи-мәдени музей-қорығының директоры м.а. Алмас Сарбасов және ғылыми қызметкер Бұлбұл Сиражева ү.ж. 09-14 тамызы аралығында Моңғолияның Баян-Өлгей аймағына іссапарға барды.

Іссапардың басты мақсаты Моңғолияның Баян-Өлгей аймағы қазақтарына тән ен-таңба белгілерді жинақтау үшін келісім-шарт жасасу болды.

Іссапар нәтижесінде Баян-Өлгей аймағының әкімі Заңғар Есентайұлымен және Баян-Өлгей аймақтық мұражайының директоры Айшагүл Азаматқызымен кездесулер өткізіліп, келісімшарт жасасу мәселесі талқыланды. Нәтижесінде келісімшарт мәтіні қабылданып, Моңғолияның мемлекеттік органдарына ресми мақұлдауға жіберілді.

Сондай-ақ, жобаның 2026 жылғы күнтізбелік жоспарына сәйкес Моңғолияның Баян-Өлгей аймағында этноархеологиялық эскпедиция жүргізу мәселелерін пысықтау үшін Моңғол Алтай петроглифтер кешендерін қорғау әкімшілігінің бастығы, доктор (Ph.D) Өмірбек Биқұмарұлымен және Моңғолия Ғылым академиясының Тарих және этнология институтының ғылыми қызметкері, таңбатанушы, доктор (Ph.D) Шынарбек Сейітханұлымен жеке кездесулер өткізіліп, болашақ эскпедицияның уақыты, негізгі бағдарлары және бірлесе жұмыс жасау жоспарлары талқыланды.

Моңғолияның Баян-Өлгей аймағының әкімімен кездесу

Моңғолияның Баян-Өлгей аймағының әкімі Заңғар Есентайұлымен кездесу барысы

Баян-Өлгей аймақтық мұражайының директоры Айшагүл Азаматқызымен кездесу

Баян-Өлгей аймақтық мұражайының директоры Айшагүл Азаматқызымен кездесу

Моңғол Алтай петроглифтер кешендерін қорғау әкімшілігінің бастығымен кездесу

Моңғол Алтай петроглифтер кешендерін қорғау әкімшілігінің бастығы, доктор (Ph.D) Өмірбек Биқұмарұлымен кездесу

Ғылыми қызметкер, таңбатанушы Шынарбек Сейітханұлымен кездесу

Моңғолия Ғылым академиясының Тарих және этнология институтының ғылыми қызметкері, таңбатанушы, доктор (Ph.D) Шынарбек Сейітханұлымен кездесу

Әріптестік алаңы – Баян-Өлгей аймақтық мұражайы

Әріптестік алаңы – Баян-Өлгей аймақтық мұражайы

2025 жылғы 6 тамызда Шығыс Қазақстан облысы, Катонқарағай ауданында «Таңбалы Алтай: бұрыны мен бүгіні» атты ғылыми семинар өтті. Іс-шара Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрлігінің қолдауымен жүзеге асырылып жатқан «AP23486716 – Алтай қазақтарының белгі жүйесі мен таңбалары» гранттық ғылыми жобасының нәтижелері негізінде ұйымдастырылды.

Семинар Алтай қазақтарының тарихи және қазіргі таңба-белгілерін пәнаралық тұрғыдан зерттеу мәселелеріне арналды. Жиында таңба мен нышан ұғымдарының терминологиялық нақтылығы, олардың әлеуметтік, құқықтық және сакралды қызметтері, тарихи таңбалардың этнографиялық ортада сақталуы, аймақтық ерекшеліктер мен этникалық сәйкестендіру мәселелері қарастырылды. Сонымен қатар, таңбаларды ғылыми айналымға енгізу мен заманауи цифрлық құжаттау әдістері талқыланды.

Семинардың басты мақсаты – археологиялық және этнографиялық экспедициялар нәтижелерін, сондай-ақ жоба аясында жинақталған материалдарды ғылыми қауымдастыққа ұсыну болды.

Негізгі баяндамалар:

  • AP23486716 «Алтай қазақтарының белгі жүйесі мен таңбалары» ғылыми жобасының орындалуы жайлы қысқаша есеп – Самашев Самат Қайроллаұлы, PhD докторы, археолог. «Берел» мемлекеттік мәдени-тарихи музей-қорығы, Катонқарағай ауданы, Шығыс Қазақстан облысы, Қазақстан;
  • Алтай қазақтарының ен-таңбалары – Шынарбек Сейітханұлы, PhD докторы, таңбатанушы. Моңғолия Ғылым академиясының Тарих және этнология институты, Ұланбатыр қ., Моңғолия;
  • Алтай қазақтарының таңбалары архив деректері бойынша – Қалдыбаева Гаухар Асқарқызы, ғылыми қызметкер, Ә.Х. Марғұлан атындағы Археология институты, Алматы, Қазақстан;
  • Түркі қоғамдарындағы «таңба» және «тамға» терминдерінің мәдени-әлеуметтік маңызы – Сатаева Ботакөз Ерболқызы, докторант, Анкара Хаджы Байрам Вели университеті, Анкара, Түркия;
  • Қазақ ру-тайпалары таңбаларының қолданылу аясы – Шнанов Өтелбек Ризабекұлы, докторант, Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті, Астана, Қазақстан;
  • Қазақтың рулық таңбаларының зерттелуі: тарихнамалық аспект – Бесетаев Бауыржан Берканұлы, аға оқытушы, әл-Фараби Қазақ ұлттық университеті, Алматы, Қазақстан;
  • Шығыс Еуразиядағы ерте сақ дәуіріндегі жыртқыш құстар мен жыландар арасындағы шайқас сахнасының бейнелері – Эмре Севинч, PhD докторы, Анкара Хаджы Байрам Вели университеті, Анкара, Түркия;
  • Қазақ таңбаларының сакралды мәні – Сапашев Ораз Сапашұлы, Ыстанбұл университеті, Еуразиялық зерттеулер орталығы, Ыстанбұл, Түркия.

2025 жылғы 6 тамызда Шығыс Қазақстан облысы, Катонқарағай ауданында «Таңбалы Алтай: бұрыны мен бүгіні» атты ғылыми семинар өтеді. Семинар ҚР Ғылым және жоғары білім министрлігінің қолдауымен жүзеге асырылып жатқан AP23486716 – «Алтай қазақтарының белгі жүйесі мен таңбалары» гранттық ғылыми жобасы аясында алынған нәтижелерге негізделіп ұйымдастырылады. Бұл семинар Алтай қазақтарының тарихи және қазіргі таңба-белгілерін пәнаралық негізде зерттеу мәселесіне арналған.

Талқыланатын тақырыптар:

  • Таңба, нышан, белгі ұғымдарының дефинициясы және терминологиялық нақтылығы;
  • Таңба-белгілердің әлеуметтік, құқықтық және сакралды қызметтері;
  • Алтай қазақтарының тарихи таңбалары мен олардың қазіргі этнографиялық ортада сақталуы;
  • Таңба жүйесіндегі аймақтық ерекшеліктер және этникалық сәйкестендіру мәселелері;
  • Таңбаларды ғылыми айналымға енгізу және цифрлық құжаттау әдістері.

Мақсаты:
Археологиялық және этнографиялық экспедициялардың нәтижелерін, сондай-ақ жоба аясында жиналған материалдарды кең ғылыми қауымдастықпен бөлісу мақсатында ұйымдастырылып отыр.

Міндеттері:

  • Таңба мен белгі ұғымдарын жүйелеу, олардың функцияларын талдау;
  • Таңба жүйесінің қоғамдық ұйымдасудағы, жады мен туыстық құрылымдағы рөлін ашу;
  • Белгілер мен таңбалар туралы деректерді ғылыми айналымға енгізу және заманауи цифрлық құжаттауға бағытталған тәсілдерді ұсыну.

Қатысушылар:
Семинарға археологтар, этнологтар, тарихшылар, өнертанушылар, бейінді мамандықтар бойынша оқитын студенттер, сондай-ақ ғылыми және музейлік мекемелердің өкілдері шақырылады.

Тіркелу бойынша байланыс:
Жанар Елемесова
Этот адрес электронной почты защищен от спам-ботов. У вас должен быть включен JavaScript для просмотра.
+7 775 391 6646

Барша қызығушылық танытқан мамандарды семинарға қатысуға шақырамыз!

Уақыты: 2025 жылғы 6 тамыз, Астана уақытымен 14:00

Zoom қосылу:
https://us06web.zoom.us/j/89763864827?pwd=Fdx4hG86ZspdKbQB9fIbOn8tWbTUCj.1

Конференция идентификаторы: 897 6386 4827
Қатысу коды: 473518

2025 жылғы 4 тамызда Шығыс Қазақстан облысы Катонқарағай ауданындағы «Берел» мемлекеттік тарихи-мәдени музей-қорығында «Қазақ Алтайы ежелгі көшпелілерінің таңбалары мен нышандары» атты ғылыми семинар өтті. Іс-шараның мақсаты – заманауи археологиялық деректер мен семиотикалық тәсілдер негізінде ерте көшпелі қоғамдардың визуалды-коммуникативтік тәжірибелерін қайта пайымдау болды.

Бағдарламаның жүзеге асырылуы жөнінде есепті жоба жетекшісі, PhD, археолог Самат Қайроллаұлы Самашев ұсынды.

Талқылауға Қазақстан, Түркия және Моңғолия ғалымдарының қатысуы семинарға халықаралық сипат берді. Жиын қорытындысы ежелгі көшпелілердің таңбалық-символдық жүйесін кешенді зерттеудің маңыздылығын және археология мен мәдени антропологиядағы одан арғы ізденістердің болашағын айқындады.

Негізгі баяндамалар:

1. «BR22082478 – Қазақ Алтайы ерте темір дәуірі мәдениеттеріндегі белгілер жүйесі» ғылыми бағдарламасының орындалуы жайлы қысқаша есеп – Самашев Самат Қайроллаұлы, PhD докторы, археолог. «Берел» мемлекеттік мәдени-тарихи музей-қорығы, Катонқарағай ауданы, Шығыс Қазақстан облысы, Қазақстан;

2. «Анадолыдағы түркі таңбаларына қатысты зерттеулерді пайымдау» – доцент доктор Мехмет Кутлу, Йозгат Бозок университеті, Йозгат, Түркия;

3. «Көне дәуірдің стационарлық археологиялық ескерткіштеріндегі таңбалар мен нышандарды зерттеудің заманауи әдістері» – Максим Юрьевич Половцев, археолог. «Бестерек» ғылыми-зерттеу археологиялық орталығы, Өскемен, Қазақстан;

4. «Қазақ Алтайы ежелгі көшпелілерінің таңбаларын зерттеудің ғылыми мәселелері» – Самашев Зайнолла Самашұлы, т.ғ.д., профессор. Ә.Х. Марғұлан атындағы Археология институты, Астана, Қазақстан;

5. «Тотемдік жануарлар бейнелерін семиотика мәнмәтінінде қарастыру» – филология ғылымдарының кандидаты, Сапашев Ораз Сапашұлы, Ыстанбұл университеті, Еуразиялық зерттеулер орталығы, Ыстанбұл, Түркия;

6. «Қаратау өңірі сақ кешендеріндегі белгілер жүйесі» – Мұрғабаев Сағынбай Серікбайұлы, PhD докторы, археолог. Ахмет Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университеті, Қазақстан;

7. «Моңғолиядағы таңбалары бар археологиялық кешендерді зерттеудің қазіргі жай-күйі» – Шынарбек Сейітханұлы, PhD докторы, таңбатанушы. Моңғолия Ғылым академиясының Тарих және этнология институты, Ұланбатыр қ., Моңғолия.

Семинар «BR22082478 – Қазақ Алтайы ерте темір дәуірі мәдениеттеріндегі белгілер жүйесі» ғылыми бағдарламасы аясында алынған нәтижелерге негізделіп өткізіледі.

Семинар Қазақ Алтайының көне тұрғындарының мәдениетіндегі таңбалар мен нышандарды зерттеудің өзекті мәселелеріне, олардың семантикалық және функциялық рөліне, сондай-ақ ерте көшпелілер қоғамындағы визуалды-коммуникативтік жүйедегі орнына арналған.

Іс-шара пәнаралық ғылыми пікірталас алаңы ретінде ұйымдастырылады.

Талқыланатын тақырыптар:

  • Дефинициялар мен терминологиялық аппарат (таңба, нышан, тамға);
  • Аң стилі – таңбалық-коммуникативтік тіл жүйесі ретінде;
  • Интерпретацияның негізгі тәсілдері: құрылымдық-семиотикалық, мәнмәтіндік, салыстырмалы-типологиялық.

Мақсаты:
Ерте көшпелілердің визуалды-коммуникативтік тәжірибелерін заманауи археологиялық деректер мен семиотикалық әдістер аясында қайта қарастыру.

Міндеттері:

  • Таңбаларды интерпретациялауға қатысты ұғымдар мен әдістерді жүйелеу;
  • Аң стилінің әлеуметтік және сакралды құрылымның көрінісі ретіндегі маңызын ашып көрсету;
  • Көшпелі мәдениеттердің визуалды жүйесін әрі қарай зерттеудің әдіснамалық негіздерін талқылау.

Қатысушылар:
Семинарға археологтар, этнологтар, тарихшылар, өнертанушылар, бейінді мамандықтар бойынша оқитын студенттер, сондай-ақ ғылыми және музейлік мекемелердің өкілдері шақырылады.

Тіркелу бойынша байланыс:
Жанар Елемесова
Этот адрес электронной почты защищен от спам-ботов. У вас должен быть включен JavaScript для просмотра.
+7 775 391 6646

Барлық мүдделі мамандарды семинарға қатысуға шақырамыз!

Уақыты: 2025 жылғы 4 тамыз, Астана уақытымен 14:00

Zoom қосылу:
https://us06web.zoom.us/j/88159985442?pwd=dhTAzs1ge4DbHKsJltOnaV2gwhXZp0.1

Конференция идентификаторы: 881 5998 5442
Қатысу коды: 8vEsxF

«Берел» мемлекеттік тарихи-мәдени музей-қорығының ғылыми қызметкерлері 2025 жылдың 22-27 сәуірі аралығында ҚР ҒжЖБМ ҒК «AP23486716 – Алтай қазақтарының белгі жүйесі мен таңбалары» гранттық жобасы аясында, Алтайдан Түркияға қоныс аударған қазақтар арасында сақталған таңба-белгілерді анықтау мақсатында, Түркияның Ыстанбұл қаласына іссапарға барды.

Іссапар барысында Ыстанбұлдың қазақтар шоғырланған Зейтінбұрны ауданындағы Қазақ түркілері қорына (Kazak türkleri vakfı) барып жергілікті ақсақалдардан және Түркі әлемі зерттеулері қорының бас директоры, қазақтың керей руының тумасы Саадет Пынар Йылдырым (Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı Genel Müdürü Saadet Pınar Yıldırım) ханымнан сұхбат алынды.

Музей қызметкерлері сондай-ақ, Қызмет қоры (Hizmet Vakfı), Түркі зерттеулері институты (İstanbul Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü), Ридван Челикел атындағы археология музейі (İstanbul Üniversitesi Rıdvan Çelikel Arkeoloji Müzesi) мекемелеріне, Ыстанбұлдың қазақтар жерленген Ескі Козлу (Eski Kozlu Mezarlığı), Силиврикапы (Silivrikapı Mezarlığı), Гүнешлі (Güneşli Mezarlığı) зираттарына барып деректер жинастырып шықты. Іссапар нәтижесін ағымдағы жылы ҚР ҒЖБМ ҒЖБССҚК ұсынатын ғылыми басылымда жариялау жоспарланып отыр.

Онлайн кім

Қазір 56 қонақ және Бірде бір тіркелген қолданушы жоқ сайтта отыр